Trong các vụ việc tranh chấp dân sự, văn bản công chứng thường được xem là nguồn chứng cứ quan trọng trước Tòa án. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu chứng cứ công chứng ngoài trụ sở có được đánh giá tương đương với văn bản công chứng tại văn phòng hay không. Sự nghi ngờ này xuất phát từ việc công chứng được thực hiện tại địa điểm khác với trụ sở tổ chức hành nghề công chứng. Việc hiểu đúng giá trị chứng cứ của văn bản công chứng ngoài trụ sở là yếu tố then chốt giúp các bên bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi xảy ra tranh chấp.
>>> Xem thêm: Quy định pháp luật mới nhất về hoạt động của văn phòng công chứng
1. Văn bản công chứng dưới góc độ chứng cứ pháp lý
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, chứng cứ là những gì có thật được thu thập hợp pháp và được Tòa án sử dụng làm căn cứ để xác định tình tiết khách quan của vụ việc. Trong hệ thống chứng cứ, văn bản công chứng được xếp vào nhóm chứng cứ bằng văn bản có độ tin cậy cao.
Luật Công chứng 2024 khẳng định:
“Văn bản công chứng có giá trị chứng cứ; những tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên vô hiệu.”
Quy định này là nền tảng pháp lý quan trọng để đánh giá chứng cứ công chứng ngoài trụ sở.
2. Công chứng ngoài trụ sở có làm thay đổi giá trị chứng cứ hay không?
Một trong những nhầm lẫn phổ biến là cho rằng văn bản công chứng ngoài trụ sở có giá trị chứng cứ thấp hơn do không được lập tại trụ sở. Trên thực tế, pháp luật không phân biệt giá trị chứng cứ dựa trên địa điểm công chứng.
Miễn là việc công chứng ngoài trụ sở được thực hiện đúng điều kiện, đúng thẩm quyền và đúng trình tự, thì văn bản công chứng đó vẫn có đầy đủ giá trị chứng cứ như bất kỳ văn bản công chứng hợp pháp nào khác.
3. Điều kiện để văn bản công chứng ngoài trụ sở được coi là chứng cứ hợp pháp
Để chứng cứ công chứng ngoài trụ sở được Tòa án công nhận và đánh giá cao, cần đáp ứng các điều kiện pháp lý sau:
3.1. Có căn cứ hợp pháp cho việc công chứng ngoài trụ sở
Việc thực hiện ngoài trụ sở phải thuộc trường hợp được pháp luật cho phép, chẳng hạn người yêu cầu không thể di chuyển, đang điều trị y tế, hoặc bị hạn chế tự do theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Nếu không chứng minh được lý do chính đáng, văn bản công chứng có thể bị xem xét lại khi tranh chấp phát sinh.
3.2. Bảo đảm trình tự, thủ tục công chứng
Công chứng viên phải thực hiện đầy đủ các bước nghiệp vụ, bao gồm kiểm tra hồ sơ, xác minh ý chí tự nguyện, năng lực hành vi dân sự và nội dung giao dịch.
Việc công chứng ngoài trụ sở không làm giảm nghĩa vụ nghề nghiệp của công chứng viên mà còn đòi hỏi sự thận trọng cao hơn.
>>> Xem thêm: Dịch vụ sổ đỏ tiết kiệm chi phí, tối ưu thời gian cho khách hàng
3.3. Địa điểm công chứng bảo đảm an toàn pháp lý
Địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở phải phù hợp để công chứng viên có thể xác định chính xác ý chí của các bên, tránh sự can thiệp, ép buộc hoặc tác động từ người thứ ba. Đây là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị chứng cứ của văn bản công chứng.
4. Cách Tòa án đánh giá chứng cứ là văn bản công chứng ngoài trụ sở
Khi phát sinh tranh chấp, Tòa án không chỉ căn cứ vào hình thức văn bản mà còn xem xét toàn bộ quá trình công chứng, bao gồm:
-
Lý do công chứng ngoài trụ sở
-
Điều kiện thực tế tại địa điểm công chứng
-
Sự minh mẫn, tự nguyện của người ký
-
Việc tuân thủ trình tự, thủ tục theo Luật Công chứng
Nếu phát hiện vi phạm nghiêm trọng, Tòa án có thể tuyên văn bản công chứng vô hiệu, làm mất giá trị của chứng cứ công chứng ngoài trụ sở.
5. Sự khác biệt giữa giá trị chứng cứ và hiệu lực pháp lý
Cần phân biệt rõ giữa hiệu lực pháp lý của văn bản công chứng và giá trị chứng cứ của văn bản đó. Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được ký và đóng dấu hợp pháp. Tuy nhiên, khi xảy ra tranh chấp, giá trị chứng cứ của văn bản sẽ được Tòa án xem xét trong mối quan hệ với các chứng cứ khác.
Đối với công chứng ngoài trụ sở, nếu quy trình thực hiện có sai sót, giá trị chứng cứ có thể bị suy giảm, dù hình thức văn bản vẫn hợp lệ.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn chi tiết chứng thực chữ ký cho văn bản tài sản thừa kế
6. Rủi ro pháp lý làm suy giảm giá trị chứng cứ
Một số rủi ro thường gặp ảnh hưởng đến chứng cứ công chứng ngoài trụ sở bao gồm:
-
Không chứng minh được lý do công chứng ngoài trụ sở
-
Địa điểm công chứng không phù hợp
-
Có dấu hiệu ép buộc, lừa dối
-
Công chứng viên không xác minh đầy đủ năng lực hành vi dân sự
Những yếu tố này thường là căn cứ để bên tranh chấp yêu cầu Tòa án xem xét lại tính hợp pháp của văn bản công chứng.
7. Khuyến nghị để bảo đảm giá trị chứng cứ của văn bản công chứng ngoài trụ sở
Để văn bản công chứng ngoài trụ sở phát huy tối đa giá trị chứng cứ, các bên cần:
-
Chỉ yêu cầu công chứng ngoài trụ sở khi có lý do chính đáng
-
Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý
-
Lựa chọn địa điểm công chứng phù hợp
-
Phối hợp với công chứng viên trong quá trình xác minh
Sự cẩn trọng ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi lâu dài.
8. Kết luận
Chứng cứ công chứng ngoài trụ sở có giá trị pháp lý tương đương văn bản công chứng tại trụ sở nếu được thực hiện đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, do tính chất đặc thù của hình thức này, Tòa án thường xem xét kỹ hơn về điều kiện và quy trình thực hiện. Việc hiểu đúng và tuân thủ đầy đủ các yêu cầu pháp lý là chìa khóa để bảo đảm giá trị chứng cứ của văn bản công chứng trong thực tiễn tranh chấp.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Nội dung vượt phạm vi pháp luật: Công chứng viên có được ký?
>>> Tranh chấp đất liền kề: thủ tục đo đạc và xác minh mốc giới
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng chấm dứt hợp tác kinh doanh
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn công chứng hợp đồng bảo lãnh vay vốn
>>> Chi tiết bảng phí công chứng theo từng giá trị tài sản giao dịch
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
