Pháp luật cho phép ai sử dụng dịch vụ công chứng ngoài trụ sở?

Trong thực tiễn áp dụng Luật Công chứng, đối tượng công chứng ngoài trụ sở là vấn đề thường xuyên được người dân và doanh nghiệp quan tâm khi không thể trực tiếp đến văn phòng công chứng. Không phải mọi trường hợp đều được tùy ý yêu cầu công chứng ngoài trụ sở, mà pháp luật đã đặt ra những giới hạn và điều kiện nhất định nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch. Việc xác định đúng đối tượng được phép sử dụng dịch vụ công chứng ngoài trụ sở giúp người yêu cầu tránh bị từ chối công chứng và giúp công chứng viên thực hiện đúng thẩm quyền. Đây là nội dung cần được nhìn nhận rõ ràng dưới góc độ pháp luật công chứng hiện hành.

>>> Xem thêm: Các loại phí bạn cần nắm rõ khi đến văn phòng công chứng

1. Công chứng ngoài trụ sở – dịch vụ pháp lý có điều kiện

Luật Công chứng 2024 xác định nguyên tắc chung:
“Hoạt động công chứng được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, trừ trường hợp công chứng ngoài trụ sở theo quy định của pháp luật.”

Quy định này cho thấy công chứng ngoài trụ sở không phải là dịch vụ đại trà, mà chỉ được thực hiện trong những trường hợp pháp luật cho phép, gắn liền với đối tượng cụ thể có nhu cầu chính đáng.

2. Nhóm đối tượng được pháp luật cho phép công chứng ngoài trụ sở

2.1. Người không thể đi lại hoặc gặp khó khăn nghiêm trọng trong di chuyển

Đây là nhóm đối tượng công chứng ngoài trụ sở phổ biến nhất, bao gồm:

Người già yếu
Người đang điều trị bệnh, nằm viện
Người khuyết tật hoặc hạn chế khả năng vận động

Trong các trường hợp này, công chứng ngoài trụ sở nhằm bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ công chứng của người dân, phù hợp với tính nhân văn của pháp luật.

2.2. Người đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc chấp hành biện pháp hạn chế tự do

Pháp luật cho phép công chứng ngoài trụ sở đối với người đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc chấp hành biện pháp hạn chế tự do theo quy định pháp luật, với điều kiện:

Việc công chứng phục vụ nhu cầu hợp pháp
Được sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền quản lý

Đây là nhóm đối tượng đặc thù, đòi hỏi công chứng viên phải thận trọng trong việc xác định ý chí tự nguyện và năng lực hành vi dân sự.

2.3. Người cư trú tại vùng sâu, vùng xa, khu vực đi lại khó khăn

Trong thực tiễn, nhiều địa bàn nông thôn, miền núi, hải đảo không thuận tiện cho việc tiếp cận trụ sở tổ chức hành nghề công chứng. Pháp luật cho phép thực hiện công chứng ngoài trụ sở đối với người dân ở những khu vực này nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tính khả thi của giao dịch.

Xem thêm: Công chứng CCCD ở đâu? Cần mang theo gì? Mất thời gian bao lâu?

Tuy nhiên, việc chấp nhận yêu cầu vẫn phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng hồ sơ và khả năng bảo đảm an toàn pháp lý của công chứng viên.

2.4. Người có lý do khách quan, chính đáng khác theo quy định pháp luật

Ngoài các trường hợp điển hình nêu trên, pháp luật còn mở ra khả năng công chứng ngoài trụ sở đối với những trường hợp có lý do chính đáng khác, chẳng hạn:

Trường hợp khẩn cấp liên quan đến sức khỏe, tính mạng
Giao dịch cần thực hiện gấp, không thể trì hoãn
Hoàn cảnh đặc biệt được công chứng viên xem xét chấp nhận

Tuy nhiên, đây không phải quyền đương nhiên, mà phụ thuộc vào đánh giá nghề nghiệp của công chứng viên.

>>> Xem thêm: 5 bước cơ bản khi làm thủ tục với dịch vụ sổ đỏ chuyên nghiệp

3. Doanh nghiệp có thuộc đối tượng công chứng ngoài trụ sở không?

Doanh nghiệp không đương nhiên là đối tượng được công chứng ngoài trụ sở. Việc doanh nghiệp yêu cầu công chứng ngoài trụ sở chỉ được chấp nhận khi:

Người đại diện theo pháp luật không thể đến trụ sở vì lý do chính đáng
Có căn cứ cụ thể chứng minh nhu cầu công chứng ngoài trụ sở
Điều kiện thực hiện bảo đảm an toàn pháp lý

Như vậy, pháp luật không cấm doanh nghiệp, nhưng cũng không mặc nhiên cho phép.

4. Những đối tượng không được chấp nhận công chứng ngoài trụ sở

Trên thực tế, công chứng viên thường từ chối công chứng ngoài trụ sở đối với các trường hợp:

Yêu cầu chỉ nhằm tạo sự tiện lợi đơn thuần
Không có lý do chính đáng
Địa điểm yêu cầu không bảo đảm điều kiện an toàn
Có dấu hiệu ép buộc, thiếu tự nguyện

Việc từ chối này hoàn toàn phù hợp với quyền nghề nghiệp của công chứng viên.

>>> Xem thêm: Những rủi ro nếu không thực hiện công chứng thừa kế đầy đủ

5. Vai trò của công chứng viên trong việc xác định đối tượng công chứng ngoài trụ sở

Công chứng viên là người có thẩm quyền đánh giá và quyết định việc chấp nhận hay từ chối yêu cầu công chứng ngoài trụ sở. Trong quá trình này, công chứng viên phải xem xét:

Tư cách pháp lý của người yêu cầu
Hoàn cảnh thực tế của đối tượng
Nguy cơ rủi ro pháp lý phát sinh

Việc xác định đúng đối tượng công chứng ngoài trụ sở là yếu tố then chốt bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản công chứng.

6. Rủi ro pháp lý nếu xác định sai đối tượng công chứng ngoài trụ sở

Nếu công chứng ngoài trụ sở được thực hiện cho đối tượng không đủ điều kiện, có thể dẫn đến:

Khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm quy trình
Văn bản công chứng bị Tòa án xem xét vô hiệu
Phát sinh trách nhiệm bồi thường

Xem thêm: Công chứng hợp đồng mua bán nhà đất cho tổ chức — Điều kiện và thủ tục

Do đó, cả người yêu cầu công chứng và công chứng viên đều cần thận trọng trong việc xác định đúng đối tượng.

7. Kết luận

Pháp luật không cho phép mọi cá nhân, tổ chức tùy ý sử dụng dịch vụ công chứng ngoài trụ sở. Đối tượng công chứng ngoài trụ sở chỉ bao gồm những trường hợp có lý do chính đáng, được pháp luật ghi nhận và được công chứng viên chấp nhận trên cơ sở bảo đảm an toàn pháp lý. Việc hiểu đúng và áp dụng đúng quy định này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn góp phần nâng cao tính chuẩn mực trong hoạt động công chứng.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Nội dung vượt phạm vi pháp luật: Công chứng viên có được ký?

>>> Tranh chấp đất liền kề: thủ tục đo đạc và xác minh mốc giới

>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng chấm dứt hợp tác kinh doanh

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn công chứng hợp đồng bảo lãnh vay vốn

>>> Chi tiết bảng phí công chứng theo từng giá trị tài sản giao dịch

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
Hotline: 0966.22.7979
Email: ccnguyenhue165@gmail.com