Thỏa thuận không cạnh tranh có hợp pháp không?

Thỏa thuận không cạnh tranh thường xuất hiện trong hợp đồng lao động, đặc biệt với các vị trí quản lý, kỹ thuật hoặc kinh doanh then chốt. Trên thực tế, nhiều người lao động lo ngại thỏa thuận này có thể hạn chế quyền làm việc sau khi nghỉ việc. Vậy pháp luật Việt Nam quy định như thế nào, thỏa thuận này có thực sự hợp pháp hay không và hiệu lực đến đâu?

>>> Xem thêm: Cơ sở pháp lý xác định giá trị chứng cứ của văn bản do Văn phòng công chứng lập là gì?

I. Khái niệm và bản chất của Thỏa thuận không cạnh tranh 📝

Thỏa thuận không cạnh tranh là sự cam kết giữa người lao động và người sử dụng lao động, theo đó người lao động không được làm việc cho đối thủ cạnh tranh hoặc tự kinh doanh lĩnh vực tương tự trong một thời gian, phạm vi nhất định sau khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Về bản chất, đây là thỏa thuận dân sự phát sinh từ quan hệ lao động, nhằm bảo vệ:

Bí mật kinh doanh
Bí mật công nghệ
Lợi ích cạnh tranh hợp pháp của doanh nghiệp

II. Căn cứ pháp lý điều chỉnh thỏa thuận không cạnh tranh 📚

Pháp luật Việt Nam không cấm loại thỏa thuận này, nhưng cũng không cho phép áp dụng tùy tiện. Các căn cứ pháp lý chính gồm:

Bộ luật Lao động 2019: bảo đảm quyền tự do việc làm của người lao động
Bộ luật Dân sự 2015: nguyên tắc tự do, tự nguyện cam kết nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội
Quy định về bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ

👉 Tòa án khi xem xét sẽ đánh giá tính hợp lý, không chỉ dựa vào tên gọi của thỏa thuận.

>>> Xem thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏ xử lý các bước pháp lý như thế nào?

III. Điều kiện để Thỏa thuận không cạnh tranh được coi là hợp pháp ✅

Một Thỏa thuận không cạnh tranh chỉ có khả năng được công nhận khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

Xem thêm: Công chứng hợp đồng mua bán xe – Có cần cả 2 bên ký không?

1. Phạm vi và thời hạn hợp lý ⏳

Thời gian hạn chế không quá dài
Phạm vi địa lý không quá rộng
Không triệt tiêu hoàn toàn cơ hội việc làm của người lao động

2. Có lợi ích cần được bảo vệ rõ ràng 🔐

Người lao động thực sự tiếp cận bí mật kinh doanh
Có nguy cơ gây thiệt hại nếu làm cho đối thủ

3. Có bù đắp quyền lợi cho người lao động 💰

Trợ cấp tài chính trong thời gian bị hạn chế
Hoặc lợi ích vật chất tương xứng

Nếu thiếu yếu tố bù đắp, thỏa thuận rất dễ bị tuyên vô hiệu.

IV. Ví dụ minh họa thực tế 📊

Một nhân viên kỹ thuật cao ký cam kết không làm việc cho doanh nghiệp cùng lĩnh vực trong 12 tháng sau khi nghỉ việc, phạm vi trong cùng tỉnh, và được chi trả khoản hỗ trợ hàng tháng.

👉 Trường hợp này thường được đánh giá là hợp lý, vì có giới hạn rõ ràng và có bù đắp.

Ngược lại, nếu yêu cầu không làm việc trong 5 năm, trên toàn quốc, không có bất kỳ khoản hỗ trợ nào, thì khả năng cao bị coi là xâm phạm quyền lao động.

V. Rủi ro pháp lý khi áp dụng không đúng ⚠️

Việc soạn thảo và áp dụng Thỏa thuận không cạnh tranh không chặt chẽ có thể dẫn đến:

Bị tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc một phần
Doanh nghiệp không được bồi thường dù người lao động vi phạm
Phát sinh tranh chấp lao động kéo dài

Đối với người lao động, ký thỏa thuận thiếu hiểu biết có thể khiến việc tìm việc mới gặp nhiều khó khăn.

>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng mua bán nhà và yêu cầu về tính hợp lệ của hồ sơ pháp lý.

Kết luận 🏁

Thỏa thuận không cạnh tranh không mặc nhiên hợp pháp hay trái pháp luật, mà phụ thuộc vào nội dung cụ thể và cách áp dụng trong từng trường hợp. Để đảm bảo hiệu lực, thỏa thuận cần cân bằng lợi ích giữa doanh nghiệp và người lao động, có giới hạn hợp lý và bù đắp thỏa đáng. Việc hiểu rõ bản chất pháp lý sẽ giúp các bên phòng tránh rủi ro và tranh chấp không đáng có.

Xem thêm: Khi nào phải điểm chỉ? Hướng dẫn cách lăn tay điểm chỉ

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.