Có được ủy quyền toàn bộ quyền định đoạt nhà đất không?

Trong thực tế giao dịch dân sự, nhiều chủ sở hữu nhà đất vì lý do tuổi cao, đi xa, hoặc không trực tiếp thực hiện thủ tục nên lựa chọn phương án lập giấy ủy quyền cho người khác toàn quyền thay mặt mình giao dịch. Tuy nhiên, ủy quyền định đoạt nhà đất có được phép “toàn bộ” hay không, phạm vi đến đâu và tiềm ẩn rủi ro gì lại là vấn đề không phải ai cũng hiểu đúng. Nếu xác lập ủy quyền không đúng quy định, giao dịch có thể bị vô hiệu, gây thiệt hại lớn về tài sản. Việc nhận diện rõ bản chất pháp lý của ủy quyền định đoạt nhà đất là điều đặc biệt quan trọng.

>>> Xem thêm: Hợp đồng tặng cho có phải làm tại văn phòng công chứng?

1. Thế nào là ủy quyền định đoạt nhà đất?

Theo “Bộ luật Dân sự 2015”, ủy quyền là việc cá nhân, pháp nhân giao cho người khác nhân danh mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự.

Trong đó, ủy quyền định đoạt nhà đất được hiểu là việc chủ sở hữu cho phép người được ủy quyền thực hiện các quyền như:

Chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Tặng cho nhà đất
Thế chấp, bảo lãnh bằng nhà đất
Ký hợp đồng mua bán, công chứng, sang tên

Đây là nhóm quyền quan trọng nhất gắn với quyền sở hữu, nên pháp luật đặt ra những giới hạn nhất định.

2. Pháp luật có cho phép ủy quyền toàn bộ quyền định đoạt nhà đất không?

Pháp luật không cấm việc ủy quyền định đoạt nhà đất, kể cả phạm vi rộng. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ:

Ủy quyền thực hiện giao dịch (ký hợp đồng, nộp hồ sơ, làm thủ tục)
Ủy quyền thay thế chủ sở hữu (định đoạt như chính mình là chủ đất)

Theo “Điều 138 Bộ luật Dân sự 2015”, người được ủy quyền chỉ được thực hiện giao dịch trong phạm vi được ủy quyền. Tuy nhiên, việc ủy quyền toàn bộ quyền định đoạt nếu không xác định rõ nội dung, thời hạn, mục đích sẽ tiềm ẩn rủi ro rất lớn và thường được cơ quan công chứng xem xét chặt chẽ.

Trên thực tế, ủy quyền định đoạt nhà đất không làm chuyển quyền sở hữu, mà chỉ là giao quyền đại diện.

3. Có được ủy quyền để người khác toàn quyền bán nhà đất không?

Về nguyên tắc, có thể ủy quyền cho người khác thay mặt mình ký hợp đồng chuyển nhượng nhà đất, nếu:

Chủ sở hữu có đầy đủ năng lực hành vi dân sự
Nhà đất đủ điều kiện tham gia giao dịch
Văn bản ủy quyền được công chứng hợp pháp
Nội dung ủy quyền xác định rõ phạm vi, giá trị, thời hạn

Xem thêm: Sổ tiết kiệm chưa tất toán: Thừa kế có được hưởng lãi không?

Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng cho thấy, ủy quyền bán nhà đất toàn quyền thường được xem là giao dịch tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt khi:

Ủy quyền không ghi rõ giá bán
Không xác định người mua
Không giới hạn thời gian

Trong nhiều trường hợp, giao dịch phát sinh tranh chấp và bị yêu cầu tuyên vô hiệu do vượt quá ý chí thực sự của người ủy quyền.

>>> Xem thêm: Bảng giá cập nhật mới nhất của dịch vụ sang tên sổ đỏ

4. Công chứng viên có chấp nhận ủy quyền định đoạt toàn bộ nhà đất không?

Theo “Luật Công chứng 2024”, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra:

Ý chí tự nguyện của người ủy quyền
Phạm vi ủy quyền có rõ ràng hay không
Nguy cơ gây thiệt hại cho người ủy quyền

Trên thực tế:

Công chứng viên không cấm ủy quyền định đoạt nhà đất
Nhưng thường yêu cầu mô tả cụ thể nội dung định đoạt
Có thể đề nghị giới hạn quyền (ví dụ: chỉ bán cho người cụ thể, giá cụ thể)

Nếu văn bản ủy quyền mang tính “trắng quyền” và có dấu hiệu rủi ro, công chứng viên được quyền từ chối công chứng.

>>> Xem thêm: Công chứng ngoài trụ sở chứng nhận văn bản thoả thuận tài sản

5. Rủi ro pháp lý khi ủy quyền toàn bộ quyền định đoạt nhà đất

Việc ủy quyền định đoạt nhà đất quá rộng có thể dẫn đến các rủi ro sau:

Người được ủy quyền bán nhà đất với giá thấp hơn ý chí ban đầu
Tự ý thế chấp, bảo lãnh gây phát sinh nghĩa vụ tài chính
Khó kiểm soát thời điểm, đối tượng giao dịch
Phát sinh tranh chấp thừa kế nếu người ủy quyền qua đời

Đặc biệt, khi người được ủy quyền đã giao dịch với bên thứ ba ngay tình, việc thu hồi tài sản gần như không khả thi.

6. Ủy quyền định đoạt nhà đất có chấm dứt khi người ủy quyền chết không?

Theo “Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015”, hợp đồng ủy quyền chấm dứt khi người ủy quyền chết, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật quy định khác.

Do đó:

Nếu người được ủy quyền chưa ký hợp đồng chuyển nhượng thì không thể tiếp tục giao dịch
Nếu giao dịch đã hoàn tất trước thời điểm chết, giao dịch vẫn có hiệu lực

Đây là lý do nhiều tranh chấp phát sinh trong thực tiễn liên quan đến ủy quyền định đoạt nhà đất.

7. Nên ủy quyền định đoạt nhà đất như thế nào để an toàn?

Để hạn chế rủi ro, khi lập ủy quyền định đoạt nhà đất, nên:

Ghi rõ từng quyền được ủy quyền
Giới hạn thời gian ủy quyền
Xác định cụ thể loại giao dịch (bán, tặng cho, thế chấp)
Quy định rõ giá trị, đối tượng giao dịch nếu có
Công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng uy tín

Xem thêm: Công chứng hợp đồng mua bán xe có thể vay ngân hàng không?

Việc ủy quyền càng cụ thể thì khả năng phát sinh tranh chấp càng thấp.

Kết luận

Ủy quyền định đoạt nhà đất là giao dịch được pháp luật cho phép, nhưng không đồng nghĩa với việc có thể “trao toàn bộ quyền” một cách tùy tiện. Do đây là quyền gắn liền với tài sản có giá trị lớn, văn bản ủy quyền cần được soạn thảo chặt chẽ, xác định rõ phạm vi và được công chứng hợp pháp. Việc hiểu đúng giới hạn của ủy quyền sẽ giúp người dân bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Trình tự kiểm tra năng lực hành vi khi công chứng ngoài trụ sở

>>> Bồi thường thiệt hại khi bị lấn chiếm đất: Quy định mới nhất

>>> Các trường hợp đặc biệt nên dùng dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói để tiết kiệm công sức

>>> Hướng dẫn thủ tục đăng ký kết hôn với người đang công tác tại nước ngoài

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội cung cấp dịch vụ sao y, chứng thực bản chính

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.