Công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế cần gì?

Khi người để lại di sản qua đời, việc xác lập quyền thừa kế hợp pháp là bước quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi của những người liên quan. Trong đó, khai nhận di sản công chứng là thủ tục phổ biến được áp dụng khi các đồng thừa kế không có tranh chấp và thống nhất về quyền hưởng di sản. Tuy nhiên, nhiều người vẫn lúng túng không biết công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế cần chuẩn bị gì, thực hiện ra sao và trong trường hợp nào được áp dụng. Việc hiểu đúng quy định sẽ giúp quá trình công chứng diễn ra nhanh chóng, hạn chế rủi ro pháp lý về sau.

>>> Xem thêm: Lưu ý khi viết di chúc tại văn phòng công chứng

1. Khai nhận di sản công chứng là gì?

Khai nhận di sản công chứng là việc những người thừa kế lập văn bản khai nhận di sản thừa kế và yêu cầu công chứng viên chứng nhận theo quy định pháp luật.

Theo “Bộ luật Dân sự 2015”, khai nhận di sản được áp dụng trong trường hợp:

Chỉ có một người thừa kế, hoặc
Có nhiều người thừa kế nhưng tất cả cùng nhận di sản theo phần bằng nhau và không có nhu cầu phân chia cụ thể tại thời điểm đó.

Văn bản khai nhận di sản sau khi được công chứng là căn cứ pháp lý quan trọng để thực hiện các thủ tục tiếp theo như sang tên sổ đỏ, đăng ký quyền sở hữu tài sản.

2. Khi nào bắt buộc phải khai nhận di sản công chứng?

Không phải mọi trường hợp thừa kế đều phải lập văn bản khai nhận di sản, nhưng trong nhiều tình huống, khai nhận di sản công chứng là yêu cầu bắt buộc trên thực tế.

Thông thường, việc công chứng văn bản khai nhận di sản được yêu cầu khi:

Di sản là bất động sản, xe ô tô, tài sản phải đăng ký quyền sở hữu
Người thừa kế cần làm thủ tục sang tên, đăng bộ tại cơ quan nhà nước
Các bên muốn có chứng cứ pháp lý rõ ràng để tránh tranh chấp sau này

Các cơ quan đăng ký thường không giải quyết thủ tục sang tên nếu không có văn bản khai nhận di sản hoặc thỏa thuận phân chia di sản đã được công chứng hợp lệ.

>>> Xem thêm: Tại sao nên chọn văn phòng uy tín cho dịch vụ sang tên sổ đỏ?

3. Khai nhận di sản công chứng cần những giấy tờ gì?

Đây là nội dung được quan tâm nhiều nhất khi thực hiện thủ tục.

Hồ sơ khai nhận di sản công chứng thường bao gồm:

Giấy chứng tử của người để lại di sản
Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn, sổ hộ khẩu, quyết định công nhận con nuôi…)
Giấy tờ tùy thân của người thừa kế (CCCD/hộ chiếu còn giá trị)
Giấy tờ về di sản thừa kế:
- Sổ đỏ, sổ hồng đối với bất động sản
- Giấy đăng ký xe, sổ tiết kiệm, cổ phần, cổ phiếu… (nếu có)
Di chúc hợp pháp (nếu thừa kế theo di chúc)

Xem thêm: Cho thuê đất trồng cây lâu năm - Điều kiện và thủ tục

Công chứng viên sẽ căn cứ vào hồ sơ để xác định đúng người thừa kế và phạm vi di sản trước khi thực hiện công chứng.

4. Trình tự công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế

Về mặt thủ tục, khai nhận di sản công chứng được thực hiện theo trình tự chặt chẽ nhằm bảo đảm tính khách quan và hợp pháp.

Thông thường gồm các bước:

Nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng
Công chứng viên kiểm tra hồ sơ, xác minh quan hệ thừa kế
Niêm yết việc khai nhận di sản tại UBND cấp xã nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản (theo quy định)
Lập và ký văn bản khai nhận di sản trước mặt công chứng viên
Công chứng viên ký, đóng dấu và trả kết quả

Thời gian niêm yết thường kéo dài 15 ngày, trừ một số trường hợp pháp luật cho phép không phải niêm yết.

>>> Xem thêm: Công chứng ngoài giờ hành chính hỗ trợ dịch vụ tận nơi ca tối

5. Trường hợp nào không được khai nhận di sản công chứng?

Trong thực tiễn, không ít hồ sơ khai nhận di sản công chứng bị từ chối do không đủ điều kiện.

Một số trường hợp phổ biến gồm:

Có tranh chấp về hàng thừa kế hoặc di sản
Có người thừa kế không đồng ý hoặc vắng mặt không có ủy quyền hợp pháp
Không chứng minh được quan hệ thừa kế
Di chúc có dấu hiệu không hợp pháp
Di sản đang bị kê biên hoặc bị ngăn chặn giao dịch

Trong các trường hợp này, các bên thường phải chuyển sang thỏa thuận phân chia di sản hoặc giải quyết bằng con đường tố tụng.

6. Phân biệt khai nhận di sản và thỏa thuận phân chia di sản

Nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa hai hình thức này.

Khai nhận di sản công chứng: áp dụng khi người thừa kế nhận di sản theo phần bằng nhau, không phân chia cụ thể.
Thỏa thuận phân chia di sản: áp dụng khi các đồng thừa kế muốn xác định rõ ai nhận tài sản nào, tỷ lệ bao nhiêu.

Việc lựa chọn hình thức phù hợp giúp hồ sơ công chứng được tiếp nhận và giải quyết nhanh hơn.

7. Ý nghĩa pháp lý của văn bản khai nhận di sản đã công chứng

Văn bản khai nhận di sản công chứng có giá trị pháp lý quan trọng:

Là căn cứ xác lập quyền thừa kế hợp pháp
Là điều kiện bắt buộc để đăng ký biến động tài sản
Giúp hạn chế tranh chấp giữa các đồng thừa kế
Được cơ quan nhà nước và tòa án công nhận giá trị chứng cứ

Xem thêm: Tin tức nóng: Hồ sơ công chứng điện tử triển khai từ 1/7/2025

Nếu không thực hiện công chứng đúng quy định, việc quản lý, sử dụng và định đoạt di sản có thể gặp nhiều rủi ro pháp lý.

Kết luận

Khai nhận di sản công chứng là thủ tục không thể thiếu trong nhiều trường hợp thừa kế, đặc biệt khi di sản là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, hiểu rõ điều kiện áp dụng và thực hiện đúng trình tự sẽ giúp người thừa kế bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình và tránh phát sinh tranh chấp kéo dài về sau.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Trình tự kiểm tra năng lực hành vi khi công chứng ngoài trụ sở

>>> Bồi thường thiệt hại khi bị lấn chiếm đất: Quy định mới nhất

>>> Các trường hợp đặc biệt nên dùng dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói để tiết kiệm công sức

>>> Hướng dẫn thủ tục đăng ký kết hôn với người đang công tác tại nước ngoài

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội cung cấp dịch vụ sao y, chứng thực bản chính

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.