Trong quá trình xác lập các giao dịch dân sự, không ít trường hợp người dân không thể trực tiếp đến văn phòng công chứng để thực hiện thủ tục theo quy định. Khi đó, trường hợp công chứng ngoài trụ sở trở thành giải pháp pháp lý cần thiết nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Tuy nhiên, đây không phải là quyền yêu cầu tuyệt đối của người dân, mà chỉ được chấp nhận trong những điều kiện nhất định do pháp luật quy định. Việc hiểu đúng khi nào được yêu cầu công chứng viên làm việc ngoài trụ sở giúp người dân tránh bị từ chối công chứng và bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản công chứng.
>>> Xem thêm: Mẹo giúp hồ sơ của bạn được xử lý nhanh hơn tại văn phòng công chứng
1. Nguyên tắc chung về địa điểm thực hiện công chứng
Theo Luật Công chứng 2024, nguyên tắc cơ bản của hoạt động công chứng được xác định rõ:
“Việc công chứng được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, trừ trường hợp công chứng ngoài trụ sở theo quy định của pháp luật.”
Quy định này khẳng định rằng công chứng ngoài trụ sở là ngoại lệ, chỉ được áp dụng khi có căn cứ hợp pháp và lý do chính đáng, không phải dịch vụ tùy nghi theo yêu cầu chủ quan của người dân.
2. Trường hợp công chứng ngoài trụ sở do không thể di chuyển
2.1. Người già yếu, người khuyết tật, người mất khả năng đi lại
Người dân được quyền yêu cầu công chứng viên làm việc ngoài trụ sở khi bản thân không thể di chuyển hoặc gặp trở ngại nghiêm trọng trong việc đi lại, bao gồm:
-
Người cao tuổi sức khỏe yếu
-
Người khuyết tật thể chất
-
Người bị tai biến, liệt, hạn chế vận động
Trong các trường hợp này, công chứng ngoài trụ sở nhằm bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ công chứng một cách bình đẳng và nhân đạo.
2.2. Người đang điều trị tại cơ sở y tế
Người đang nằm viện, điều trị nội trú hoặc chăm sóc y tế dài ngày được xem là trường hợp công chứng ngoài trụ sở hợp pháp nếu:
-
Không thể rời khỏi cơ sở y tế
-
Có nhu cầu xác lập giao dịch hợp pháp
-
Đủ năng lực hành vi dân sự tại thời điểm công chứng
Công chứng viên có trách nhiệm trực tiếp kiểm tra tình trạng nhận thức, ý chí tự nguyện của người yêu cầu trong môi trường bệnh viện.
>>> Xem thêm: Lý do nên ưu tiên sử dụng dịch vụ sổ đỏ thay vì tự nộp hồ sơ tại cơ quan nhà nước
3. Trường hợp công chứng ngoài trụ sở do bị hạn chế tự do
Người dân được yêu cầu công chứng viên làm việc ngoài trụ sở khi đang:
-
Bị tạm giữ, tạm giam
-
Chấp hành biện pháp cưỡng chế hành chính
-
Bị hạn chế đi lại theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền
Tuy nhiên, việc công chứng chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý và có sự chấp thuận của cơ quan quản lý người bị hạn chế tự do.
4. Trường hợp công chứng ngoài trụ sở do điều kiện địa lý, hoàn cảnh đặc biệt
4.1. Người dân cư trú tại vùng sâu, vùng xa
Trong thực tế, nhiều khu vực miền núi, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn không thuận tiện cho việc tiếp cận trụ sở tổ chức hành nghề công chứng. Người dân tại các khu vực này có thể yêu cầu công chứng ngoài trụ sở nếu:
-
Khoảng cách địa lý gây trở ngại lớn
-
Việc đi lại tiềm ẩn rủi ro
-
Hồ sơ, giao dịch đủ điều kiện pháp lý
4.2. Trường hợp khẩn cấp, không thể trì hoãn
Một số giao dịch phát sinh trong tình huống khẩn cấp, chẳng hạn liên quan đến sức khỏe, tính mạng, tài sản có nguy cơ thất thoát, cũng có thể được xem xét là trường hợp công chứng ngoài trụ sở.
Tuy nhiên, công chứng viên phải đánh giá kỹ tính cấp thiết và khả năng bảo đảm an toàn pháp lý trước khi chấp nhận yêu cầu.
>>> Xem thêm: Công chứng uỷ quyền chuyển nhượng tài sản
5. Người dân có được yêu cầu công chứng ngoài trụ sở chỉ vì thuận tiện không?
Pháp luật không cho phép người dân yêu cầu công chứng ngoài trụ sở chỉ nhằm mục đích thuận tiện cá nhân, tiết kiệm thời gian hoặc tránh di chuyển trong điều kiện bình thường.
Trong các trường hợp này, công chứng viên có quyền từ chối theo quy định pháp luật mà không bị coi là hạn chế quyền của người dân.
6. Quyền quyết định thuộc về công chứng viên
Mặc dù người dân có quyền đề nghị, nhưng việc chấp nhận hay không vẫn thuộc thẩm quyền của công chứng viên. Công chứng viên phải xem xét:
-
Tính chính đáng của yêu cầu
-
Hoàn cảnh thực tế của người dân
-
Nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu kiện
Luật Công chứng 2024 cho phép công chứng viên từ chối nếu thấy việc công chứng ngoài trụ sở không bảo đảm an toàn pháp lý.
7. Hệ quả pháp lý nếu yêu cầu công chứng ngoài trụ sở không đúng quy định
Nếu công chứng ngoài trụ sở được thực hiện không đúng trường hợp công chứng ngoài trụ sở, có thể dẫn đến:
-
Khiếu nại, tố cáo hành vi hành nghề
-
Văn bản công chứng bị Tòa án xem xét tính hợp pháp
-
Trách nhiệm bồi thường của tổ chức hành nghề công chứng
Do đó, cả người dân và công chứng viên đều phải thận trọng trong việc xác định căn cứ yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.
8. Kết luận
Không phải mọi yêu cầu của người dân đều được chấp nhận làm việc ngoài trụ sở. Trường hợp công chứng ngoài trụ sở chỉ được pháp luật thừa nhận khi tồn tại lý do chính đáng, khách quan và được công chứng viên đánh giá là phù hợp với quy định pháp luật. Việc hiểu đúng giới hạn này giúp người dân chủ động hơn trong giao dịch và góp phần bảo đảm tính an toàn, chuẩn mực của hoạt động công chứng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Nội dung vượt phạm vi pháp luật: Công chứng viên có được ký?
>>> Tranh chấp đất liền kề: thủ tục đo đạc và xác minh mốc giới
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng chấm dứt hợp tác kinh doanh
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn công chứng hợp đồng bảo lãnh vay vốn
>>> Chi tiết bảng phí công chứng theo từng giá trị tài sản giao dịch
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
