Trong thực tiễn công chứng, nhiều giao dịch dân sự và kinh doanh thương mại có sự tham gia của nhiều chủ thể như đồng sở hữu tài sản, nhiều bên chuyển nhượng, nhiều bên nhận chuyển nhượng hoặc các bên có quyền và nghĩa vụ đan xen. Khi phát sinh tranh chấp, việc xác định chính xác vai trò, ý chí và trách nhiệm của từng chủ thể phụ thuộc rất lớn vào lưu trữ hồ sơ công chứng. Bài viết phân tích lưu trữ hồ sơ công chứng khi giao dịch liên quan đến nhiều chủ thể dưới góc độ pháp lý và thực tiễn áp dụng.
>>> Xem thêm: Thủ tục rõ ràng – hướng dẫn tận tình – chỉ có tại văn phòng công chứng.
1. Giao dịch liên quan đến nhiều chủ thể và yêu cầu pháp lý đặt ra khi lưu trữ hồ sơ công chứng

1.1. Khái niệm giao dịch liên quan đến nhiều chủ thể
Giao dịch liên quan đến nhiều chủ thể là giao dịch có từ hai bên trở lên cùng tham gia với tư cách chủ thể độc lập, mỗi chủ thể có quyền và nghĩa vụ riêng trong cùng một hợp đồng hoặc nhiều hợp đồng liên quan.
Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự bao gồm năng lực chủ thể, ý chí tự nguyện và nội dung không vi phạm điều cấm của luật.
Khi có nhiều chủ thể, việc bảo đảm đầy đủ các điều kiện này càng trở nên phức tạp.
1.2. Đặc thù pháp lý của giao dịch nhiều chủ thể
Các giao dịch nhiều chủ thể thường phát sinh các vấn đề:
-
Xác định năng lực pháp lý và năng lực hành vi của từng chủ thể
-
Xác định ý chí thống nhất hay độc lập của các bên
-
Phân định quyền và nghĩa vụ cụ thể của từng người
Những yếu tố này đều được phản ánh và kiểm chứng thông qua hồ sơ công chứng lưu trữ.
2. Lưu trữ hồ sơ công chứng khi giao dịch liên quan đến nhiều chủ thể
2.1. Thành phần hồ sơ công chứng lưu trữ
Theo Điều 40 và Điều 61 Luật Công chứng 2014, hồ sơ công chứng lưu trữ đối với giao dịch có nhiều chủ thể bao gồm:
-
Hợp đồng, giao dịch đã được công chứng
-
Giấy tờ pháp lý của tất cả các chủ thể tham gia
-
Văn bản thỏa thuận riêng giữa các chủ thể nếu có
-
Lời chứng của công chứng viên xác nhận ý chí của từng bên
Việc lưu trữ đầy đủ giúp phản ánh toàn diện mối quan hệ pháp lý giữa các chủ thể.
2.2. Yêu cầu bảo đảm tính chính xác và toàn vẹn hồ sơ
Theo Điều 7 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải tuân thủ nguyên tắc khách quan, trung thực.
Hồ sơ công chứng lưu trữ trong giao dịch nhiều chủ thể phải:
-
Ghi nhận đầy đủ chữ ký hoặc điểm chỉ của từng chủ thể
-
Không bỏ sót hồ sơ của bất kỳ bên nào
-
Bảo đảm sự thống nhất giữa nội dung hợp đồng và tài liệu kèm theo
>>> Xem thêm: Với những ai lần đầu mua bán nhà đất, Dịch vụ làm sổ hồng là giải pháp đáng tin cậy.
3. Vai trò của lưu trữ hồ sơ công chứng khi phát sinh tranh chấp

3.1. Xác định ý chí của từng chủ thể tại thời điểm giao kết
Trong tranh chấp, các bên thường cho rằng mình không đồng ý hoặc không hiểu rõ nội dung giao dịch. Hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ để:
-
Xác định từng chủ thể đã được giải thích đầy đủ quyền và nghĩa vụ
-
Làm rõ việc ký kết có tự nguyện hay không
-
Đối chiếu chữ ký, điểm chỉ và lời chứng của công chứng viên
Theo Điều 122 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự vô hiệu khi vi phạm điều kiện về ý chí tự nguyện.
3.2. Phân định quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể
Giao dịch nhiều chủ thể thường dẫn đến tranh chấp về phạm vi quyền và nghĩa vụ. Hồ sơ công chứng lưu trữ giúp:
-
Làm rõ thỏa thuận cụ thể của từng bên
-
Xác định nghĩa vụ liên đới hay nghĩa vụ riêng
-
Áp dụng đúng quy định tại Điều 288 Bộ luật Dân sự 2015 về nghĩa vụ liên đới
4. Hồ sơ công chứng lưu trữ trong mối liên hệ với hiệu lực giao dịch
4.1. Đánh giá hiệu lực từng phần hoặc toàn bộ giao dịch
Trong một số trường hợp, giao dịch có thể vô hiệu đối với một hoặc một số chủ thể. Hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ để:
-
Xác định chủ thể nào không đủ năng lực
-
Xác định phần giao dịch bị ảnh hưởng
-
Áp dụng Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015 để giải quyết hậu quả pháp lý
4.2. Trách nhiệm của tổ chức hành nghề công chứng
Theo Điều 38 Luật Công chứng 2014, tổ chức hành nghề công chứng phải bồi thường thiệt hại nếu lỗi trong việc kiểm tra, thẩm tra hồ sơ gây thiệt hại cho người yêu cầu công chứng.
Hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ để xác định:
-
Công chứng viên đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ hay chưa
-
Có bỏ sót việc kiểm tra thông tin của một chủ thể nào hay không
>>> Xem thêm: Cách viết và xác nhận Công chứng di chúc hợp pháp theo Bộ luật Dân sự.
5. Ví dụ minh họa thực tế
Một hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có ba đồng sở hữu là anh em trong gia đình. Sau khi giao dịch hoàn tất, một người khởi kiện cho rằng mình chỉ ký để làm thủ tục vay vốn, không đồng ý chuyển nhượng.
Tòa án trích xuất hồ sơ công chứng lưu trữ để xác định:
-
Tất cả các đồng sở hữu đều trực tiếp ký trước mặt công chứng viên
-
Nội dung hợp đồng thể hiện rõ ý chí chuyển nhượng
-
Lời chứng ghi nhận việc giải thích đầy đủ quyền và nghĩa vụ
Căn cứ Điều 117 và Điều 122 Bộ luật Dân sự 2015, Tòa án xác định giao dịch có hiệu lực đối với tất cả các chủ thể tham gia.
6. Kết luận
Lưu trữ hồ sơ công chứng khi giao dịch liên quan đến nhiều chủ thể giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xác định ý chí, quyền và nghĩa vụ của từng bên tham gia giao dịch. Hồ sơ công chứng được lưu trữ đầy đủ, chính xác không chỉ là căn cứ pháp lý quan trọng để giải quyết tranh chấp mà còn góp phần bảo đảm an toàn pháp lý, hạn chế rủi ro và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tất cả các chủ thể trong giao dịch.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Mua tài sản đang tranh chấp: Rủi ro cực lớn.
>>> Quyền và nghĩa vụ của công chứng viên khi thực hiện công chứng ngoài trụ sở
>>> Chứng thực: Vai trò trong xác minh tính hợp pháp của tài liệu hành chính.
>>> Dịch thuật lấy ngay: Giải pháp xử lý nhanh cho hồ sơ khẩn cấp.
>>> Công chứng thỏa thuận chia thừa kế: Tiêu chuẩn xác minh quyền thừa kế.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com




