Lưu trữ hồ sơ công chứng quyền tài sản phát sinh

Trong bối cảnh giao dịch dân sự ngày càng đa dạng, hợp đồng chuyển nhượng quyền tài sản phát sinh trong tương lai được sử dụng phổ biến trong các lĩnh vực như bất động sản hình thành trong tương lai, quyền đòi nợ, quyền hưởng lợi từ dự án, quyền phát sinh từ hợp đồng. Khi phát sinh tranh chấp, việc xác định tính hợp pháp, phạm vi và thời điểm phát sinh quyền chuyển nhượng phụ thuộc rất lớn vào lưu trữ hồ sơ công chứng. Bài viết phân tích lưu trữ hồ sơ công chứng đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền tài sản phát sinh trong tương lai dưới góc độ pháp lý và thực tiễn áp dụng.

>>> Xem thêm: Bạn không cần quá lo lắng về hồ sơ phức tạp, vì phòng công chứng sẽ hướng dẫn mọi bước chi tiết nhất.

1. Quyền tài sản phát sinh khi lưu trữ hồ sơ công chứng trong tương lai và khả năng chuyển nhượng

1.1. Khái niệm quyền tài sản phát sinh trong tương lai

Theo Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Quyền tài sản phát sinh trong tương lai là quyền chưa hình thành tại thời điểm giao kết hợp đồng nhưng sẽ phát sinh theo thỏa thuận hoặc theo quy định pháp luật.

Bộ luật Dân sự 2015 thừa nhận giao dịch đối với tài sản hình thành trong tương lai, trong đó có quyền tài sản, nếu không bị pháp luật cấm.

1.2. Điều kiện chuyển nhượng quyền tài sản phát sinh trong tương lai

Theo Điều 365 và Điều 366 Bộ luật Dân sự 2015, quyền yêu cầu và quyền tài sản có thể được chuyển giao nếu không thuộc trường hợp pháp luật cấm hoặc các bên có thỏa thuận khác.

Việc chuyển nhượng quyền tài sản phát sinh trong tương lai đòi hỏi:

• Xác định rõ nguồn gốc hình thành quyền

• Xác định thời điểm phát sinh quyền

• Bảo đảm quyền không bị hạn chế chuyển nhượng

2. Hợp đồng chuyển nhượng quyền tài sản phát sinh khi lưu trữ hồ sơ công chứng trong tương lai và yêu cầu công chứng

2.1. Trường hợp hợp đồng phải công chứng

Theo Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự có thể được thể hiện bằng văn bản có công chứng nếu pháp luật quy định hoặc các bên có thỏa thuận.

Đối với các quyền tài sản gắn liền với bất động sản, quyền phát sinh từ hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai hoặc quyền phát sinh từ dự án đầu tư, pháp luật chuyên ngành thường yêu cầu công chứng để bảo đảm giá trị pháp lý và an toàn giao dịch.

2.2. Ý nghĩa của công chứng đối với quyền tài sản phát sinh trong tương lai

Công chứng giúp:

• Ghi nhận ý chí thực sự của các bên tại thời điểm giao kết

• Xác định rõ phạm vi quyền được chuyển nhượng

• Hạn chế rủi ro tranh chấp về hiệu lực hợp đồng khi quyền tài sản phát sinh

>>> Xem thêm: Mọi quy trình pháp lý sẽ được thực hiện chuẩn xác khi bạn chọn Dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh chuyên nghiệp.

3. Lưu trữ hồ sơ công chứng đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền tài sản phát sinh trong tương lai

3.1. Thành phần hồ sơ công chứng lưu trữ

Theo Điều 40 và Điều 61 Luật Công chứng 2014, hồ sơ công chứng lưu trữ đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền tài sản phát sinh trong tương lai bao gồm:

• Hợp đồng chuyển nhượng đã được công chứng

• Tài liệu chứng minh nguồn gốc hình thành quyền tài sản trong tương lai

• Giấy tờ xác định năng lực pháp lý của các bên

• Các tài liệu giải trình về điều kiện phát sinh quyền

Việc lưu trữ đầy đủ giúp phản ánh toàn bộ bối cảnh pháp lý của giao dịch.

3.2. Giá trị pháp lý của hồ sơ công chứng lưu trữ

Theo Điều 5 Luật Công chứng 2014, văn bản công chứng có giá trị chứng cứ và không phải chứng minh.

Hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ quan trọng để:

• Xác định quyền tài sản có tồn tại hợp pháp hay không

• Xác định thời điểm quyền tài sản phát sinh

• Đối chiếu nội dung chuyển nhượng khi có tranh chấp

4. Vai trò của lưu trữ hồ sơ công chứng khi phát sinh tranh chấp

4.1. Xác định thời điểm phát sinh và chuyển giao quyền tài sản

Trong tranh chấp, các bên thường không thống nhất về việc quyền tài sản đã phát sinh hay chưa. Hồ sơ công chứng lưu trữ giúp:

• Làm rõ thỏa thuận về thời điểm phát sinh quyền

• Đối chiếu điều kiện phát sinh quyền được ghi nhận trong hợp đồng

• Áp dụng Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 để đánh giá hiệu lực giao dịch

4.2. Bảo vệ bên nhận chuyển nhượng quyền tài sản

Khi quyền tài sản phát sinh trong tương lai đã được chuyển nhượng hợp pháp, hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ để bảo vệ bên nhận chuyển nhượng trước:

• Yêu cầu phủ nhận giao dịch của bên chuyển nhượng

• Tranh chấp với bên thứ ba

• Tranh chấp liên quan đến nghĩa vụ phát sinh từ quyền tài sản

>>> Xem thêm: Bạn đã biết về Công chứng ngoài trụ sở miễn phí chưa?

5. Ví dụ minh họa thực tế

Một cá nhân ký hợp đồng chuyển nhượng quyền nhận tiền thanh toán từ hợp đồng mua bán căn hộ hình thành trong tương lai. Hợp đồng chuyển nhượng được công chứng và trong hồ sơ công chứng lưu trữ có kèm theo hợp đồng mua bán căn hộ gốc, tiến độ thanh toán và điều kiện bàn giao.

Sau đó, khi căn hộ được bàn giao, bên chuyển nhượng phát sinh tranh chấp, cho rằng quyền tài sản chưa hình thành tại thời điểm chuyển nhượng. Tòa án căn cứ hồ sơ công chứng lưu trữ để xác định:

• Quyền tài sản phát sinh trong tương lai đã được các bên thỏa thuận rõ

• Điều kiện phát sinh quyền đã được ghi nhận cụ thể

• Giao dịch chuyển nhượng được xác lập hợp pháp theo Bộ luật Dân sự 2015

Từ đó, Tòa án công nhận quyền của bên nhận chuyển nhượng.

6. Kết luận

Lưu trữ hồ sơ công chứng đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền tài sản phát sinh trong tương lai giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xác định hiệu lực giao dịch, thời điểm phát sinh quyền và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Hồ sơ công chứng được lưu trữ đầy đủ, chính xác không chỉ là căn cứ pháp lý quan trọng khi giải quyết tranh chấp mà còn góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch liên quan đến quyền tài sản chưa hình thành tại thời điểm ký kết.