Trong quá trình giải quyết tranh chấp dân sự, kinh doanh – thương mại hoặc điều tra vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, giám định tư pháp giữ vai trò quan trọng trong việc làm rõ các tình tiết chuyên môn như chữ ký, chữ viết, dấu hiệu giả mạo, nội dung giao dịch. Khi giao dịch đã được công chứng, hồ sơ công chứng lưu trữ trở thành nguồn tài liệu đặc biệt quan trọng phục vụ hoạt động giám định tư pháp, góp phần xác định sự thật khách quan và trách nhiệm pháp lý của các chủ thể liên quan.
>>> Xem thêm: Bạn có biết văn phòng công chứng nào nhận công chứng tại nhà, tiện lợi cho người bận rộn?
1. Giám định tư pháp và mối liên hệ với hồ sơ công chứng lưu trữ
1.1. Khái quát về giám định tư pháp
Theo “Điều 2 Luật Giám định tư pháp 2012 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020)”, giám định tư pháp là việc người giám định tư pháp sử dụng kiến thức, phương tiện khoa học, kỹ thuật để kết luận về những vấn đề chuyên môn có liên quan đến vụ việc theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng hoặc người có thẩm quyền.
Trong nhiều vụ việc, đối tượng giám định chính là văn bản, chữ ký, chữ viết hoặc dấu hiệu thể hiện ý chí của các bên trong giao dịch.
1.2. Hồ sơ công chứng lưu trữ – nguồn tài liệu giám định đặc thù
Theo “Điều 61 Luật Công chứng 2014”, hồ sơ công chứng bao gồm văn bản công chứng và toàn bộ giấy tờ liên quan đến việc giao kết hợp đồng, giao dịch. Hồ sơ này được lưu trữ theo quy định và có khả năng:
-
Cung cấp bản gốc hoặc bản sao hợp lệ phục vụ giám định
-
Phản ánh đầy đủ bối cảnh giao dịch tại thời điểm công chứng
-
Đảm bảo tính khách quan, liên tục của chứng cứ
Do đó, hồ sơ công chứng lưu trữ thường được trưng cầu trong các hoạt động giám định tư pháp liên quan đến giao dịch dân sự, thương mại.
>>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói – giải pháp cho người bận rộn
2. Căn cứ pháp lý cho việc sử dụng hồ sơ công chứng lưu trữ trong giám định tư pháp
2.1. Giá trị pháp lý của hồ sơ công chứng
Theo “Điều 5 Luật Công chứng 2014”, văn bản công chứng có giá trị chứng cứ; những tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên vô hiệu. Hồ sơ công chứng lưu trữ là cơ sở để:
-
Đối chiếu tính xác thực của văn bản
-
Kiểm tra dấu hiệu sửa chữa, tẩy xóa, giả mạo
-
Xác định quy trình công chứng có tuân thủ pháp luật hay không
2.2. Quyền yêu cầu cung cấp hồ sơ công chứng phục vụ giám định
Theo “Điều 62 Luật Công chứng 2014”, tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm lưu trữ hồ sơ và cung cấp bản sao hồ sơ công chứng theo yêu cầu hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, “Điều 26 Luật Giám định tư pháp 2012” cho phép cơ quan tiến hành tố tụng trưng cầu tài liệu, đồ vật cần thiết phục vụ giám định.
Như vậy, việc sử dụng hồ sơ công chứng lưu trữ trong giám định tư pháp có cơ sở pháp lý rõ ràng và hợp pháp.
3. Vai trò của hồ sơ công chứng lưu trữ trong các hoạt động giám định tư pháp cụ thể
3.1. Giám định chữ ký, chữ viết trong hợp đồng công chứng
Trong các tranh chấp cho rằng chữ ký trong hợp đồng bị giả mạo, hồ sơ công chứng lưu trữ cung cấp:
-
Bản hợp đồng đã được ký trước mặt công chứng viên
-
Chữ ký, điểm chỉ của người tham gia giao dịch
-
Giấy tờ tùy thân kèm theo tại thời điểm công chứng
Những tài liệu này là mẫu so sánh quan trọng để giám định chữ ký, chữ viết theo yêu cầu của Tòa án hoặc cơ quan điều tra.
>>> Xem thêm: Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?
3.2. Giám định dấu hiệu sửa đổi, tẩy xóa nội dung giao dịch
Hồ sơ công chứng lưu trữ giúp xác định:
-
Nội dung ban đầu của hợp đồng
-
Có hay không việc sửa đổi sau khi công chứng
-
Trách nhiệm của các bên nếu nội dung bị thay đổi trái phép
Việc đối chiếu hồ sơ lưu trữ với bản hợp đồng đang tranh chấp là bước không thể thiếu trong hoạt động giám định tư pháp.
4. Trách nhiệm của tổ chức hành nghề công chứng khi cung cấp hồ sơ cho giám định tư pháp
Theo “Điều 7 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên phải hành nghề trung thực, khách quan và chịu trách nhiệm về văn bản công chứng do mình thực hiện. Trong trường hợp hồ sơ công chứng được sử dụng cho giám định tư pháp, tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm:
-
Cung cấp hồ sơ đầy đủ, đúng bản chất giao dịch
-
Bảo đảm tính nguyên vẹn của tài liệu lưu trữ
-
Phối hợp với cơ quan trưng cầu giám định theo đúng thẩm quyền
Việc cung cấp hồ sơ không đầy đủ hoặc sai lệch có thể dẫn đến trách nhiệm bồi thường theo “Điều 38 Luật Công chứng 2014”.
5. Ví dụ minh họa thực tế
Trong một vụ tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, bên bán cho rằng chữ ký trong hợp đồng công chứng không phải do mình thực hiện. Tòa án đã trưng cầu giám định chữ ký và yêu cầu văn phòng công chứng cung cấp hồ sơ công chứng lưu trữ. Hồ sơ thể hiện hợp đồng được ký trực tiếp trước mặt công chứng viên, kèm theo bản sao giấy tờ tùy thân và chữ ký mẫu. Kết luận giám định xác định chữ ký trong hợp đồng trùng khớp với chữ ký của bên bán, qua đó bác bỏ yêu cầu tuyên hợp đồng vô hiệu do giả mạo.
6. Nhận xét và kiến nghị
Thực tiễn cho thấy, sử dụng hồ sơ công chứng lưu trữ trong giám định tư pháp là công cụ quan trọng để làm rõ sự thật khách quan của vụ việc. Do đó, cần:
-
Chuẩn hóa quy trình lập và lưu trữ hồ sơ công chứng
-
Nâng cao ý thức trách nhiệm của công chứng viên
-
Tăng cường phối hợp giữa tổ chức hành nghề công chứng và cơ quan giám định
Những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giám định tư pháp và phòng ngừa rủi ro pháp lý.
Kết luận
Hồ sơ công chứng lưu trữ giữ vai trò then chốt trong hoạt động giám định tư pháp, đặc biệt trong việc xác định tính xác thực của giao dịch và trách nhiệm pháp lý của các bên. Việc khai thác đúng giá trị pháp lý của hồ sơ công chứng không chỉ hỗ trợ cơ quan tiến hành tố tụng mà còn góp phần bảo vệ giao dịch hợp pháp và nâng cao uy tín của hoạt động công chứng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Trình tự kiểm tra năng lực hành vi khi công chứng ngoài trụ sở
>>> Bồi thường thiệt hại khi bị lấn chiếm đất: Quy định mới nhất
>>> Các trường hợp đặc biệt nên dùng dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói để tiết kiệm công sức
>>> Hướng dẫn thủ tục đăng ký kết hôn với người đang công tác tại nước ngoài
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội cung cấp dịch vụ sao y, chứng thực bản chính
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
