Ly hôn không chỉ chấm dứt quan hệ hôn nhân mà còn kéo theo nhiều vấn đề pháp lý liên quan đặc biệt là phân chia tài sản khi ly hôn. Việc xác định tài sản chung, tài sản riêng và áp dụng đúng nguyên tắc theo pháp luật giúp hạn chế tranh chấp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
>>> Xem thêm: Những lỗi phổ biến khiến hồ sơ bị chậm nếu không dùng dịch vụ làm sổ đỏ lần đầu chuyên nghiệp
1. Phân chia tài sản khi ly hôn là gì?
Phân chia tài sản khi ly hôn là việc xác định và chia quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với khối tài sản của vợ chồng khi quan hệ hôn nhân chấm dứt theo bản án hoặc quyết định của Tòa án.
Tài sản của vợ chồng thường bao gồm:
- Tài sản chung hình thành trong thời kỳ hôn nhân
- Tài sản riêng của vợ hoặc chồng
- Quyền tài sản phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh
- Nhà đất, phương tiện, tiền gửi, cổ phần và các tài sản hợp pháp khác
Việc chia tài sản có thể được thực hiện bằng thỏa thuận hoặc do Tòa án giải quyết khi phát sinh tranh chấp.
2. Căn cứ pháp lý về phân chia tài sản khi ly hôn
2.1. Phân chia tài sản khi ly hôn theo Luật Hôn nhân và Gia đình
Căn cứ pháp lý chủ yếu gồm:
- Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014
- Bộ luật Dân sự năm 2015
- Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
- Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn liên quan đối với tài sản là quyền sử dụng đất
Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân.”
Quy định này là cơ sở quan trọng để xác định đâu là tài sản chung cần xem xét khi giải quyết ly hôn.
>>> Xem thêm: Làm sao lựa chọn công chứng gần đây vừa tiện lợi vừa bảo đảm tính pháp lý?
2.2. Tài sản riêng của vợ chồng theo quy định pháp luật
Theo Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản riêng bao gồm:
- Tài sản có trước khi kết hôn
- Tài sản được thừa kế riêng
- Tài sản được tặng cho riêng
- Tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của mỗi người
- Tài sản được hình thành từ tài sản riêng
Tài sản riêng về nguyên tắc thuộc quyền sở hữu của người có tài sản đó, trừ trường hợp đã nhập vào khối tài sản chung.
3. Nguyên tắc phân chia tài sản khi ly hôn theo pháp luật
3.1. Phân chia tài sản khi ly hôn theo nguyên tắc thỏa thuận
Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
“Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.”
Như vậy, pháp luật ưu tiên sự tự nguyện và thống nhất của vợ chồng trong việc phân chia tài sản.
Thỏa thuận có thể lập bằng văn bản và được công nhận trong quá trình giải quyết ly hôn.
3.2. Nguyên tắc chia tài sản chung khi không thỏa thuận được
Khi không đạt được thỏa thuận, Tòa án sẽ xem xét các yếu tố để chia tài sản, bao gồm:
- Hoàn cảnh của gia đình và mỗi bên
- Công sức đóng góp vào việc tạo lập tài sản
- Bảo vệ lợi ích chính đáng trong hoạt động nghề nghiệp, kinh doanh
- Lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng
Theo khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố liên quan.”
Do đó, nguyên tắc không phải lúc nào cũng là chia đúng 50/50 mà cần xem xét thực tế từng vụ việc.
>>> Xem thêm: Các khoản thuế phí cần biết trong thủ tục chuyển nhượng nhà đất hiện nay
4. Thủ tục phân chia tài sản khi ly hôn tại Tòa án
4.1. Hồ sơ yêu cầu giải quyết tài sản khi ly hôn
Người yêu cầu cần chuẩn bị:
- Đơn ly hôn hoặc đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn
- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn
- Căn cước công dân hoặc hộ chiếu
- Giấy khai sinh của con (nếu có)
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản
- Tài liệu chứng minh công sức đóng góp hoặc nguồn gốc tài sản
Hồ sơ đầy đủ giúp quá trình giải quyết diễn ra thuận lợi và hạn chế việc bổ sung nhiều lần.
4.2. Trình tự giải quyết tranh chấp tài sản
Quy trình cơ bản gồm các bước:
Bước 1: Nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền.
Bước 2: Tòa án xem xét hồ sơ và thông báo nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí.
Bước 3: Tiến hành hòa giải và thu thập chứng cứ.
Bước 4: Mở phiên tòa xét xử nếu các bên không đạt được thỏa thuận.
Trong quá trình giải quyết, Tòa án có thể định giá tài sản hoặc yêu cầu giám định để xác định giá trị thực tế.
5. Một số lưu ý quan trọng khi chia tài sản ly hôn
5.1. Xác định rõ nguồn gốc tài sản
Nhiều tranh chấp phát sinh do không chứng minh được tài sản là chung hay riêng. Vì vậy, cần lưu giữ:
- Hợp đồng mua bán
- Giấy chứng nhận quyền sở hữu
- Sao kê ngân hàng
- Giấy tặng cho hoặc văn bản thừa kế
Chứng cứ càng rõ ràng thì khả năng bảo vệ quyền lợi càng cao.
5.2. Tài sản là nhà đất cần xem xét kỹ
Đối với nhà đất đứng tên một người nhưng được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân, Tòa án sẽ đánh giá toàn diện về nguồn tiền, quá trình tạo lập và công sức đóng góp trước khi đưa ra quyết định.
Đây là nhóm tài sản thường có giá trị lớn và dễ phát sinh tranh chấp kéo dài.
>>> Xem thêm: Nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa công chứng và chứng thực chữ ký, đâu là điểm khác biệt quan trọng nhất?
>>> Xem thêm: Con cái quyết định tài sản của cha mẹ có được không?
Kết luận
Phân chia tài sản khi ly hôn là vấn đề pháp lý phức tạp, liên quan trực tiếp đến quyền sở hữu và lợi ích của vợ chồng sau khi chấm dứt hôn nhân. Việc hiểu rõ căn cứ pháp luật, nguyên tắc chia tài sản và thủ tục thực hiện giúp các bên chủ động bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời hạn chế tranh chấp không cần thiết trong quá trình giải quyết ly hôn.
Nếu bạn cần tư vấn pháp lý hoặc hỗ trợ lập, công chứng di chúc đúng quy định, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ qua hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hướng dẫn chi tiết. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
